Begeleiding bij blokkenspel mag meer aan bod komen

Dé klassieker onder de hoeken is ongetwijfeld de bouwhoek of blokkenhoek. Sommige peuters maken er zelfs een werkwoord van: “Ik ga blokkenhoeken.” ‘Blokkenhoekt’ u wel eens mee?

In vele gevallen is de blokkenhoek het uitgelezen terrein voor vrij spel. Een recente interventiestudie (Schmitt et al., 2018) wijst erop dat begeleid blokkenspel niet mag vergeten worden: het stimuleert de wiskundige vaardigheden en de executieve functies, in het bijzonder bij lage SES-kleuters.

Het onderzoek: begeleid blokkenspel stimuleert de wiskundige vaardigheden en de executieve functies

Het ging hier om een interventiestudie met drie- tot vijfjarigen van de interventiegroep kregen 14 begeleide sessies blokkenspel van telkens 15 à 20 minuten. In elke sessie kregen ze een bouwopdracht en deze opdrachten werden moeilijker naarmate de sessies vorderden: van de eenvoudige opdracht ‘bouw een toren’ tot het bouwen van een complexe structuur op basis van foto’s. De sessies resulteerden in positieve effecten voor de wiskundige vaardigheden vormherkenning, getalbegrip en wiskundetaal én voor de executieve functies werkgeheugen, cognitieve flexibiliteit en reactie-inhibitie. Bovendien bleek de interventie meer impact te hebben bij kleuters met een lage SES.

Waaruit moet die begeleiding dan bestaan?

Het is zeker niet de bedoeling om stap-voor-stap het bouwen te dirigeren. De begeleiding moet bestaan uit het formuleren van een bouwuitdaging of een bouwdoel. Bijvoorbeeld:

  • “Beeld je eens in dat er hier een rivier stroomt. Kan jij eens een brug bouwen over de rivier zodat de mannetjes kunnen oversteken?”IMG_1916.jpg
  • “Kan jij een stal bouwen voor vier paarden. Elke paard moet zijn eigen plekje hebben met een voederbak.”
  • “Kan je eens een hoge muur bouwen rond de varkens zodat ze niet kunnen ontsnappen?”

Zulke halfopen bouwuitdagingen triggeren de executieve functies: de kinderen moeten hun aandacht richten, zich concentreren, een plan voor ogen houden, flexibel bijsturen en hun impuls om iets anders te gaan doen of het bouwsel omver te duwen inhiberen. Blokkenspel in kleine groepjes stimuleert het plannen, het probleemoplossend vermogen en het onderhandelen over rollen en regels (Yelland, 2011). Wanneer je de kleuters laat verwoorden wat ze construeren en hoe ze het aanpakken, komen er spontaan wiskundige begrippen aan bod. Uit eerder onderzoek bleek ook al dat je door begeleiding beter de meisjes kan betrekken bij blokkenspel (Ramani, 2014) en dat de kinderen komen tot complexere bouwsels die hen uitdagen op de grens van hun bouwkunnen (Casey et al., 2008). Meer hierover vind je in een eerder blogbericht ‘Tips voor de bouwhoek’. Kortom, begeleid blokkenspel is een erg effectieve en betekenisvolle werkvorm om de wiskundige vaardigheid en de executieve functies te stimuleren.

Kleuters met een lage SES hebben extra baat bij begeleid blokkenspel

Op 5-6-jarige leeftijd is er al SES-gerelateerde ongelijkheid op vlak van wiskunde en executieve functies (McClelland et al., 2016; Starkey et al., 2004): kinderen uit kansarme milieus doen het dan al minder goed. Het is dus cruciaal om op zoek te gaan naar aanpakken die goed werken voor SES-kleuters. Begeleid blokkenspel is zo’n aanpak: uit de interventiestudie van Schmitt et al. (2018) bleek immers dat de leerwinst op vlak van wiskunde en executieve functies extra groot was bij SES-kleuters. Bovendien zijn de executieve functies en de wiskundige vaardigheden onderling sterk gelinkt (Blair & Raver, 2014; Schmitt et al., 2017). Het is dus interessant om op zoek te gaan naar werkvormen zoals begeleid blokkenspel, die werken voor de beide. Dus ‘blokkenhoeken’ maar met jouw kleuters.

Graag jouw ervaringen en reacties!

Misschien is het voor jou de evidentie zelve om ook begeleiding te bieden bij blokkenspel en deel je graag jouw ervaringen? Misschien is plaatsnemen in de blokkenhoek een ramp voor je rug, maar bied je geregeld begeleid blokkenspel op een tafel voorzien van een matje om het geluid van de vallende blokken te dempen? Misschien heb je bedenkingen? Misschien deel je graag tips & tricks of bouwuitdagingen die je uitprobeerde? Laat het ons weten via het reactievenster hieronder.

  • Blair, C., & Raver, C. C. (2014). Closing the achievement gap through modification of neurocognitive and neuroendocrine function: results from a cluster randomized controlled trial of an innovative approach to the education of children in kindergarten. PLoS One, 9, 1-13.
  • Casey, B. M., Andrews, N., Schindler, H.K., Kersh, J. E., Samper, A. & Copley, J. (2008). The development of spatial skills through interventions involving block building activities. Cognition and instruction, 26, 269-309.
  • McClelland, M. M., Leve, L. D., & Pears, K. C. (2016). Preschool executive functions in the context of family risk. In J. A. Griffin, P. McCardle, & L. S. Frend (Eds.), Executive function in preschool-age children: integrating measurement, neurodevelopment and translational research (p. 241- 258). Washington, D.C.: American Psychological Association.
  • Ramani G. B. (2014). Preschool children’s joint block building during a guided play activity. Journal of applied developmental psychology 35(4), 326-336.
  • Schmitt, S. A.., Geldhof, G. J., Purpura, D. J., Duncan, R. J., & McClelland, M. M. (2017). Examining the relations between executive function, math and literacy during te transition to kindergarten: A multi-analytic approach. Journal of Educational Psychology, 109, 1120-1140.
  • Schmitt S. A., Korucu I., Napoli A. Bryant L. M. & Purpura D. J. (2018). Using block play to enhance preschool children’s mathematics and executive funcioning: A randomized controlled trial. Early Childhood Research Quarterly, 44, 181-191.
  • Starkey, P., Klein, A., & Wakeley, A. (2004). Enhancing young children’s mathematical knowledge through a pre-kindergarten mathemtatics intervention. Early Childhood Research Quarterly, 19, 99-120.
  • Yelland, N. (2011). Reconceptualising play and learning in the lives of young children. Australian Journal of Early Childhood, 36(2), 4-13.

3 gedachtes over “Begeleiding bij blokkenspel mag meer aan bod komen

  1. In de klas waar ik vorig jaar stond, hadden we grote, zachte bouwblokken. In de projectweek over Italië had mijn collega foto’s afgeprint van bekende klassieke Italiaanse gebouwen: de toren van Pisa, het Colosseum, … Het was fantastisch om de oudste kleuters bezig te zien met die blokken en de foto’s. Hoe ze constructies bedachten, konden voorspellen welke constructietechniek stevig genoeg zou zijn en welke niet, hoe ze experimenteerden met vormen om de foto te benaderen. Hun interpretatie van het Colosseum was geweldig om te zien.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.