Leraar van het jaar

Klasse pakte er vlak voor de zomervakantie weer mee uit. Afwisselend over de onderwijsniveaus zet het tijdschrift een bijzonder verdienstelijke leraar in het zonnetje. In 2019 streek een heel schoolteam de eer op en in Nederland zijn er blijkbaar zelfs leraren van het jaar per categorie. Aan het begin van het schooljaar kan je je de vraag stellen of het nog wel zin heeft om een leraar van het jaar te kiezen.  

Vertegenwoordiger – uithangbord

De beste in een bepaalde sporttak kan je bepalen door hen een nationaal kampioenschap te laten betwisten of door hun palmares te vergelijken. De sportman of -vrouw van het jaar kiezen is lastiger. Je moet appels met citroenen vergelijken, of goud in de zevenkamp in de atletiek met een zelfde plak voor een oefening aan de brug met ongelijke leggers. De verkiezing van een leraar van het jaar zit daar ergens tussenin. Leraren oefenen wel allemaal hetzelfde beroep uit, maar de keuze tussen leraren blijft vrij arbitrair. We delen geen zelfde ideaalbeeld waar je iedereen aan zou kunnen afmeten.  

Hoewel de titel leraar van het jaar laat uitschijnen dat het om de beste van het gild gaat, kiest Klasse een soort ambassadeur voor het lerarenberoep. Zoals een fraai uithangbord het beeld van een zaak positief kan bijkleuren, kan ook een onderscheiden leraar dat doen. Die verkoopt niets, maar kan getalenteerde enthousiastelingen aanspreken om ook in het beroep te stappen. Daar kunnen we alleen maar blij om zijn. Toch blijft ook dat delicaat. De ambassadeurs van het lerarenberoep worden voorgedragen door collega’s en leerlingen die hun eigen subjectieve criteria hebben over goed leraarschap en hun uitverkozen kandidaat niet alleen goed maar ook sympathiek vinden. Om die dierbare te laten winnen moet de lofrede die ze meesturen goed geschreven zijn en aansluiten bij de al even subjectieve definitie van goed leraarschap of ambassadeurschap van de jury. Wie zegt met andere woorden dat het ene uithangbord beter is dan het andere en wie zegt dat het gekozen bord effectief de juiste mensen het beroep in zal trekken?

Objectiviteit, nee dank je

Vreemd genoeg is al die subjectiviteit een geluk. Beeld je het omgekeerde eens in, een hoop leraren die hun energie steken in het verzamelen van onweerlegbaar bewijsmateriaal om de strijd om de eer van beste leraar van de school of het land in hun voordeel te beslechten. Misschien meent de ene zijn kansen wel te kunnen vergroten door een andere sterke kandidaat tegen te werken of door hem in een slecht daglicht te stellen. Minder vergezocht zijn ongewenste reacties van collega’s na de verkiezing. ‘Als zij dan toch de beste is, waarom komt ze hier dan niet uit haar pijp? Dat onze ster dat project maar trekt.’ Individuele prijzen in ploegsporten zijn riskant voor de samenwerking. Maar hoe openlijker arbitrair een verkiezing is, hoe makkelijker het is om met de uitslag te leven als je niet wint. Hoe fijn toch dat iedereen kan denken dat hij met een andere jury zelf had kunnen winnen.

Subjectief maar toch strategisch graag

De meesten van ons kennen de laureaten niet. We moeten het doen met wat we over de ambassadeur horen in de media. In tijden dat veel scholieren het psychisch lastig hebben, koos Klasse voor Arvid Demuynck, een leraar waarvan de leerlingen zeggen dat hij hun welbevinden op de eerste plaats stelt en tieners die het moeilijk hadden opbelde na de les.

Eigenlijk moeten we dus de jury vragen om in de eerste plaats te selecteren op een goede match tussen een goed en aantrekkelijk onderwijsverhaal en een passende vertolker. Verstandig als de jury is, zal ze volgend jaar een leraar van een ander onderwijsniveau voorstellen en iemand waar een ander verhaal verhaal kan opgehangen worden. Zelfs al ligt er op dat moment een potentiële ambassadeur voor die het verschil maakt door het antipestbeleid te bezielen en tot drie maal toe een laatstejaars te gaan opzoeken in de PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis), twee deugddoende opvolgingsgesprekken bij de ouders thuis inbegrepen. We mogen met andere woorden leraarschap en topleraarschap niet verengen tot een facet. Wat mij betreft, mag het volgend jaar een kleuteronderwijzer zijn die bijdraagt tot de ontwikkeling van de kennisbasis van onze sector, een leraar die onderzoekers helpt hun nieuwe onderwijsinzichten in goede schoolpraktijken te vertalen of een leraar die na tien jaar directeurschap in het lerarenplatform stapt. Of dat ze een kleuteronderwijzeres kiezen die op dinsdag en donderdag na de schooluren als vrijwilliger in Broeiklas in Aalst nog een uur extra begeleiding geeft aan vijfjarige kleuters op hun eigen school. Ik ken er zo twee die ook altijd klaarstaan om andere vrijwilligers te helpen als ze vragen hebben. Ja, waar moet je als leek allemaal op letten als je een verhaal voorleest aan kleuters? Hoe werk je aan executieve functies tijdens een gezelschapsspel?

Voel je aangesproken

Leraren van het jaar zijn ongetwijfeld goede leerkrachten. Dat is iets dat in jouw bereik ligt. Ook het tweede kenmerk dat de laureaten met elkaar delen ligt daar. Je moet een groot hart hebben voor de kinderen en de school. Je moet ook een extra mile gaan voor iets dat je passioneert. Wat spreekt jou het meeste aan in je job? Waar wil je met je collega’s kleuteronderwijzers graag extra verschil maken? Wat brandt jullie als team vooruit? De kans dat het jullie een titel oplevert is klein, maar de kans dat het extra erkenning en vooral persoonlijke en professionele voldoening oplevert heel groot.

Een fantastisch schooljaar toegewenst, ambassadeurs.

foto van Denise Crebs op Flickr. https://www.flickr.com/photos/mrsdkrebs/7876968098/in/photolist-d14wbN-oRXEff-eXmcUh-56KrYA-LejQ1R-aiqgM4-aisUjj-aitxNy-aitwgd-aitu8f-aiqF1X-aiqipP-aisWzY-aiteao-aiteAQ-aisYZb-aiqsF8-aitfrf-aiqi2e-aitsG3-aiqyM4-aiqxrX-aiqtbV-aiq5K4-aiqDCX-aiqypt-aiqzGZ-hdaJM-4aA52-aitgW3-awxjhu-GXR32-aiqdLV-aiqMgr-aisTEJ-aitjB9-quWfJa-QAG2VA-eN9Se-aPWfR-2gjJuUF-CGQvFb-QWLwaf-QZoFmg-4FnXWU-bDpaEv-p9booM-CK6bYt-CiTree-6TqkJe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.