Conflict: in de kiem smoren of bemiddelen?

Wat als je camera’s plaatst op enkele kleuterhoofden om te registeren hoe conflicten verlopen? Dat is wat onderzoekers van The Ohio State University deden (Myrtill et al., 2021). Ze onderzochten bij 3- tot bijna 5-jarigen welke leerkrachttussenkomsten effectief zijn bij een conflict. Het onmiddellijk laten ophouden van een conflict bleek de meeste gehanteerde strategie, hoewel deze leidt tot de slechtste resultaten. Bemiddelen bleek het meest effectief. Bemiddelen werkte beter dan niet tussenkomen. En – misschien opvallend – niet tussenkomen werkte beter dan het conflict meteen te willen laten ophouden. 

Camera’s op de hoofden van de kleuters en de leerkracht

Deze innovatieve onderzoeksmethode laat toe zicht te krijgen op conflict vanuit het kindperspectief. De camerabeelden geven een inkijk in de sociale wereld en de authentieke ervaring van elke kleuter. Daarnaast werd ook het perspectief van de klasleerkracht geregistreerd en bevraagd. Hieruit blijkt dat achter elke leerkrachttussenkomst een complex beslissingsproces ten grondslag ligt. Omgaan met conflicten is een moeilijk en niet te onderschatten proces dat heel wat energie van leraren vraagt.

Uiteraard zien camera’s veel meer dan de klasleerkrachten. De camerabeelden lieten zien dat veel conflicten kort zijn, maar dat ze heel frequent voorkomen. De leerkrachten kwamen bij minder dan de helft van de conflicten tussen. Er werd vooral tussengekomen bij de intense tweerichtingsconflicten.

Hoe reageren leerkrachten bij een conflict?

De onderzoekers onderscheiden deze drie soorten reacties:

  • Tussenkomsten gericht op het stoppen van het conflict: de conflictsturing wordt extern – door de klasleerkracht – aangepakt via opmerkingen, waarschuwingen of verwijzingen naar de klasregels, zonder gericht beide partijen en hun standpunten te betrekken.  
  • Bemiddelende tussenkomsten: hier krijgen de kinderen de kans om de onderliggende reden van het conflict te vertellen, zelf oplossingen te bedenken of te komen tot een overeenkomst.
  • Geen tussenkomst: de leerkracht merkt het conflict niet op of laat het begaan.

Het onmiddellijk willen laten stoppen van een conflict bleek de meeste gehanteerde strategie, hoewel deze leidt tot de slechtste resultaten. Deze strategie resulteert in verlies – verlies oplossingen, kinderen uit elkaar plaatsen, een stuk speelgoed wegnemen… Conflict meteen in de kiem smoren is dus niet de beste aanpak.

Bemiddelen werkt. Conflict in de kiem smoren is de slechtste strategie

Via bemiddelen komen kinderen het meest tot win-win oplossingen of onderlinge afspraken. Bemiddelen is beter dan niet tussenkomen. Het conflict snel in de kiem smoren leidde zelfs tot slechtere resultaten dan niet tussenkomen.

Conflict als leerkans

Conflicten bieden kansen voor kleuters om te groeien in perspectiefneming en sociaal inzicht. Kinderen die tot een gedragen oplossing kunnen komen bij conflicten, doen het beter in het vormen en behouden van vriendschappen. Omgekeerd, kinderen die dat niet kunnen vertonen meer ongewenst gedrag en moeilijkheden in sociale relaties (Chen, 2003; Gower et al., 2014; Sebanc, 2003).

Wil je meer lezen over conflicthantering bij kleuters? Lees dan deze berichten die eerder verschenen op Kleutergewijs:

Bronnen

  • Chen, D. W. (2003). Preventing violence by promoting the development of competent conflict resolution skills: exploring roles and responsibilities. Early Childhood Education Journal, 30(4), 203-208. https://doi.org/10.1023/A:1023379306124
  • Gower, A., Lingras K., Mathieson L., Kawabata Y., Crick N. (2014). The role of preschool relational and physical aggression in the transition to kindergarten: Links with social-psychological adjustment. Early education and development 25 (5), 619-640. https://doi.org/10.1080/10409289.2014.844058
  • Myrtil M.J., Lin T., Chen J., Purtell K.M., Justice L., Logan J., Hamilton H. (2021). Pros and (con)flict: Using head-mounted cameras to identify teachers’ roles in intervening in conflict among preschool children. Early Childhood Research Quarterly, 55, 230-241. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2020.11.011
  • Sebanc A. (2003). The friendship features of preschool children: links with prosocial behavior and aggression. Social Development, 12(2), 249-268. https://doi.org/10.1111/1467-9507.00232

Bron afbeelding: Image by Sarah Richter from Pixabay

4 gedachtes over “Conflict: in de kiem smoren of bemiddelen?

  1. Het valt mij vaak op dat er in veel artikels over “opvoeden” meestal over de “kleuters” gesproken wordt (ttz. in algemene vorm).
    Er is echter een groot verschil tss. peuters, kleuters uit de 1ste. klkl., uit de 2de. klkl. of 3de. klkl. Ook in dit artikel i.v.m. het oplossen van conflicten, zou er veel genuanceerder kunnen geantwoord worden, want een conflict tss. peuters kun je niet oplossen op dezelfde manier als een conflict onder 4 of 5-jarigen.

    Like

  2. Veel dank voor je reactie. Ik voeg de leeftijden waarover het onderzoek gaat toe. In het onderzoek (Myrtill et al., 2021) waren kinderen betrokken van 36,2 tot 59,4 maanden, dus 3- tot bijna 5-jarigen. Er is daar geen nadere opdeling gemaakt in leeftijdsgroepen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.