Spieken bij je collega? Doen!

Stel je voor: één van je collega’s wil graag een keertje komen kijken in je klas terwijl je met de kleuters aan de slag bent. Het schooljaar is immers nét weer van start gegaan, en je collega wil graag inspiratie opdoen om op een kwalitatieve manier met kleuters te spelen en te werken in de klas. Eng idee? Of ben je enthousiast omtrent een bezoekje van je collega? Vast staat dat ‘spieken bij elkaar’ als leraar, ook wel ‘collegiale visitatie’ genoemd, zinvol en leerrijk is. Maar we zijn het niet gewend in Vlaanderen, al zijn we de laatste jaren wel op de goede weg.

Leerrijk voor wie?

Uit een Amerikaanse studie van Burgess, Rawal en Taylor (2019) blijkt dat collegiale visitatie op niveau van middelbaar onderwijs een positief effect heeft op zowel de observerende leraar, als op de geobserveerde leraar en de leerlingen van beide leraren. De reden is simpel: de observator doet idëeen op en probeert deze uit bij zijn eigen leerlingen; de geobserveerde leraar handelt tijdens de observatie misschien een tikkeltje minder op basis van automatische piloot en doet een tikkeltje meer zijn best; en de leerlingen van beide leraren worden hier beter van omdat de onderwijskwaliteit van beide leraren erop vooruit gaat. Naar mijn mening gelden dezelfde principes voor kleuterleid(st)ers en jonge kinderen in de klas die aan het experimenteren gaan met collegiale visitatie: win – win voor iedereen!

Waar best rekening mee houden? Voorwaarden.

Volgens professor Kris Van den Branden (KULeuven) zijn er enkele spelregels die belangrijk zijn om collegiale visitatie voldoende kans op slagen te geven. Vooreerst is het belangrijk dat het kijken bij elkaar los staat van enige evaluatie of een zeker belang. Het kijken bij en leren van elkaar moet vrijblijvend zijn. Ten tweede is het aangewezen om vanuit een zekere focus of enkele vragen die je jezelf stelt te gaan kijken bij een collega; zo krijgt het bezoeken van elkaar een inhoudelijk, persoonlijk doel. Ten derde is het zeker een meerwaarde om het kijken bij elkaar af te sluiten met een reflectiegesprek, waar er een uitwisseling kan gebeuren omtrent wat je precies gezien hebt, en waar de mogelijkheid bestaat om te bespreken waarom jullie de zaken doen zoals jullie ze doen. Het biedt meer achtergrond, inspiratie, motivering wanneer er een gesprek plaats vindt nadien. Tot slot maak je van een collegiale visitatie best een twee-richtings-bezoek: jij bezoekt een collega, en een collega bezoekt jou. Op die manier blijft het een veilige situatie voor alle betrokkenen, aangezien jullie beiden in hetzelfde schuitje zitten.

Vanuit welke focus observeren? Aan de slag met leervragen.

Via Klasse.be (2020) is er een kijkwijzer voor handen voor leraren die elkaar ter observatie bezoeken in het middelbaar onderwijs. Echter, mits enige verbreding, kunnen deze focussen die beschreven worden ook worden gebruikt voor leraren basisonderwijs. Onderstaand kan je een eerste suggestielijstje met leervragen vinden, voor kleuterleid(st)ers die met collegiale visitatie van start willen gaan! Vul je eigen leervragen gerust aan.

Met welke focus / leervragen in het achterhoofd ga je op bezoek bij je collega?

  • Doelgerichtheid
    • Aan welke doelen wordt er gewerkt tijdens de activiteiten met de kleuters in de klas?
    • Sluiten deze doelen aan bij het voorbereidend werk van je collega? Waarom wel / niet?
    • Sluiten deze doelen aan bij de noden / interesses / beginsituatie van de kleuters? Waarom wel / niet?
  • Uitdaging en denkstimulering
    • Op welke manier probeert je collega de kleuters uit te dagen?
    • Hebben de kleuters zelf inbreng in de manier van nadenken en problemen oplossen tijdens de activiteiten? Waarom wel / niet?
    • Hoe wordt probleemoplossend denken gestimuleerd?
    • Worden de kleuters gestimuleerd om hun eigen grenzen te verleggen? Waarom wel / niet?
  • Instructie
    • Geeft je collega een duidelijke instructie en uitleg aan de kleuters?
    • Hoe doet ze dat, welke materialen of voorbeelden gebruikt ze?
  • Voorkennis en beginsituatie
    • Verbind je collega nieuwe inhouden / thema’s / manieren van werken aan de voorkennis en vaardigheden die de kleuters reeds hebben? Zo ja, hoe dan?
  • Modelleren
    • Geeft je collega voorbeelden aan de kleuters?
    • Toont je collega zelf wat er van de kleuters verwacht wordt?
    • In hoeverre bepalen de kleuters zelf het proces dat ze zullen lopen? Hoe?
  • Ondersteuning
    • Op welke manier begeleid je collega de kleuters? Individueel / in groep?
    • In hoeverre wordt er gedifferentieerd door je collega? Hoe?
  • Interactie
    • Op welke manier verlopen gesprekjes tussen je collega en de kleuters, en tussen de kleuters onderling?
    • Wat valt je op op vlak van non-verbale communicatie?
    • Wat wordt verwoord door je collega, en wat niet?
  • Materialen
    • Welke materialen gebruikt je collega tijdens activiteiten?
    • Door welke kenmerken wordt het materiaal gekarakteriseerd? Bijvoorbeeld, gevarieerd materiaal, concreet materiaal, …
    • Op welke manier gaan de kleuters met materialen aan de slag?
  • Klasmanagement
    • Op welke manier gaat je collega om met tempo en tijd in de klas?
    • Hoe verlopen overgangsmomenten in de klas?
    • In hoeverre worden kleuters betrokken in het dagverloop? Hoe dan?
    • Op welke manier gaat je collega aan de slag met straffen – belonen?
    • Wat valt je op op vlak van parallel begeleiden van verschillende activiteiten?

Deel je ervaringen met het werkveld!

En? Gelukt? Geïnspireerd geraakt door het werk van je collega, op basis van je lijstje met leervragen? Wat heb je er zelf uit meegenomen naar je eigen klaspraktijk? Hoe was het om zelf je collega op bezoek te krijgen in je eigen klas voor observatie?

Deel je ervaringen, laat ons en al je collega-kleuterleid(st)ers weten hoe je het ‘collegiaal visiteren’ hebt aangepakt en ervaren. We zijn benieuwd!

 

Bronnen

Burgess, S., Rawal, S., & Taylor, E. S. (2019). Teacher peer observation and student test scores:  Evidence from a field experiment in English secondary schools. Opgevraagd op 31 augustus, 2020, via https://scholar.harvard.edu/erictaylor/publications/teacher-peer-observation-and-student-test-scores-evidence-field-experiment

Klasse (2019). Collegiale visitatie: ‘Leraren moeten meer spieken’. Opgevraagd op 31 augustus, 2020, via https://www.klasse.be/214572/collegiale-visitatie-leraren-moeten-meer-spieken/

Klasse (2020). Kijkwijzer voor collegiale visitatie. Opgevraagd op 31 augustus, 2020, via https://www.klasse.be/215026/kijkwijzer-tips-collegiale-visitatie/

 

 

Een gedachte over “Spieken bij je collega? Doen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.