Computationele vaardigheden vanuit ons kot!

Onze gastblogger is Maayke Asselman, projectverantwoordelijke van CodesCoolJr en docent bij Odisee campus Aalst.

Heel wat Vlaamse kleuterleerkrachten stimuleren bewust of onbewust de ontwikkeling van computationele vaardigheden. Denk maar aan de Bee-Bot of de tablets die in verschillende Vlaamse kleuterscholen een thuis hebben gevonden. Zo sluiten ze aan bij de sterk veranderende en hoogtechnologische wereld waarin kinderen momenteel opgroeien.

Door de onverbiddelijke sluiting van kleuterscholen door COVID-19 hebben heel wat kinderen nu minder mogelijkheden om deze vaardigheden te ontwikkelen. Toch kan je van thuis uit, zelfs wanneer je niet beschikt over een tablet of computer, nog steeds aan de slag gaan om de ontwikkeling van computationele vaardigheden van kleuter(s) te ondersteunen. Hieronder geven we jou alvast een aantal leuke activiteiten met de focus op computationele vaardigheden.

Wat betekent computationeel denken precies?

Je kan computationeel denken zien als het menselijke vermogen om complexe problemen op te lossen met computers als hulpmiddel.

Om een probleem op te lossen aan de hand van computationele vaardigheden is het belangrijk om onnodige details te filteren. Zo kunnen we de focus leggen op de fundamentele structuren binnen het probleem (abstractie). Wanneer een probleem te groot is, is het noodzakelijk om dit probleem in deelproblemen op te splitsen (decompositie) en deze deelproblemen op te lossen aan de hand van reeds gekende oplossingsmethoden (patroonherkenning en veralgemening). Wanneer je dit probleem vervolgens wil oplossen met behulp van een computer, is het belangrijk om te beseffen dat de instructies die je ingeeft heel duidelijk moeten zijn (algoritmisch denken). Alleen op die manier kan je vanuit de begintoestand het beoogde doel bereiken.

Ook low-budget kan je aan deze vaardigheden werken!

We hebben hier het budget niet voor.
Niet alle ouders van onze leerlingen hebben het budget om technologische snufjes aan te kopen.

Wanneer we spreken over de ontwikkeling van computationele vaardigheden, krijgen we vaak bovenstaande tegenwerpingen. Deze kunnen we makkelijk weerleggen met de talloze ‘unplugged’ activiteiten die vandaag de dag bestaan. Dit zijn activiteiten waarvoor je geen technologische tools nodig hebt. Enkel papier, een schaar en je eigen beschikbare materialen volstaan bij de meeste activiteiten! Uit onderzoek blijkt echter dat het gebruik van unplugged activiteiten een effectieve aanpak is. Daarom is het ook een perfect alternatief voor leerlingen die in kansarme gezinnen opgroeien.

Ook blijkt uit praktijkervaring dat meertalige kleuters het grootste aantal van deze activiteiten vlot kunnen uitvoeren. Dit hebben we te danken aan de talloze symbolen die gebruikt worden bij deze activiteiten.

Inspiratie voor thuis – met en zonder technologische snufjes

Er zijn heel wat apps en websites die gericht zijn op de ontwikkeling van computationele vaardigheden. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:

  • Bee-Bot
    In 12 levels leren kleuters hoe ze een Bee-Bot moeten programmeren vanaf de startplaats naar een bloem.
  • ScratchJr (https://www.scratchjr.org/)
    De kleuters slepen de codeerblokjes naar de codeerruimte en vormen zo een algoritme (een opeenvolging van stappen, van acties). Hun zelfgekozen ‘sprite’ (=hun figuurtje) voert deze dan chronologisch uit.

Daarnaast ontwikkelden we heel wat unplugged activiteiten met CodesCoolJr, een project dat zich inzet om de ontwikkeling van computationele vaardigheden bij kleuters te stimuleren.

  • Opdrachtkaartjes berenjacht
    Tijdens deze corona-tijd gaan heel wat ouders met hun kleuter(s) op berenjacht. Om deze berenjacht te verrijken werden een aantal opdrachtkaartjes ontworpen. Na het zien van x-aantal beren voeren kleuters een leuke opdracht uit. Het is de bedoeling dat kleuters zelf een opdrachtkaartje uit een grabbelzak of doos nemen en deze vervolgens uitvoeren.

Meer informatie over de opdrachtkaartjes en de gratis af te drukken versie, vind je op de website van CodesCoolJr (http://codescooljr.be/berenjacht-opdrachtkaartjes) onder de knop ‘downloads’.

  • Doe wat op je route komt
    Zorg voor een aantal gekleurde blaadjes en knip er een cirkel of vierkant uit (ongeveer 4-5 kleuren). Spreek samen met je kleuter(s) een aantal handelingen af die ze zullen uitvoeren bij een bepaalde kleur. Wanneer ze die bepaalde kleur zien, moeten ze de handeling zo snel mogelijk uitvoeren. Indien iemand fout is mag hij/zij gaan zitten of wissel je van instructeur.
    Bijvoorbeeld: een rode cirkel is springen, een blauwe cirkel is op één been staan…
    Verander na verloop van tijd de kleur die bij de handeling past. Dit zal zorgen voor verwarring en kan grappige situaties met zich meebrengen.
  • Geprogrammeerd hinkelen
    Bij deze activiteit voeren kleuters hinkelend een code uit (opgebouwd aan de hand van pijlen). De code die ze uitvoeren, hangt af van het nummer dat ze getrokken hebben.

Bovenstaande activiteiten zijn slechts een paar voorbeelden van een waaier van unplugged activiteiten en apps. Via de website of facebookpagina van CodesCoolJr kan je nog tal van andere apps en spelletjes vinden (https://www.facebook.com/CodesCoolJr en http://www.codescooljr.be/).
Ga dus snel naar de website, om deze niet te missen vaardigheden bij kleuters te stimuleren.

Bronnen

Bastiaensen, B., & De Craemer., J. (2017). Zo denkt een computer. Programmeren en computationeel denken in het onderwijs. Geraadpleegd op 10 september 2019, van https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/zo-denkt-een-computer-programmeren-en-computationeel-denken-in-het-onderwijs

Brackmann, C. P., Barone, D. A. C., BOUCINHA, R., & REICHERT, J. (2019). Development of Computational Thinking In Brazilian Schools With Social And Economic Vulnerability: How To Teach Computer Science Without Machines. International Journal for Innovation Education and Research, 7(4), 79-96.

Donohue, C., & Schomburg, R. (2015). Teaching with technology: Preparing early childhood educators for the digital age. Technology and digital media in the early years: Tools for teaching and learning, 36-55.

Figueiredo, J. A. Q. (2017). How to improve computational thinking: A case study. Education in the Knowledge Society, 18(4), 35-51.

Kalelioğlu, F. (2015). A new way of teaching programming skills to K-12 students: Code.org. Computers in Human Behavior, 52, 200-210. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.05.047

Paraskeva, F., Bouta, H., & Papagianni, A. (2008). Individual characteristics and computer self-efficacy in secondary education teachers to integrate technology in educational practice. Computers & Education, 50(3), 1084-1091. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2006.10.006

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.