Pleidooi voor een warme start in de kleuterklas

Een getuigenis over een warm initiatief, om van te dromen en door gemotiveerd te raken, voor wanneer alles binnenkort (hopelijk) weer ‘normaal’ wordt, de rust wederkeert, en ‘live contact’ met kinderen en ouders weer alle kansen kan krijgen…

 

Ik ben Brenda De Wit en ik werk vijftien jaar in het eerste kleuterklasje van de vrije basisschool S.M.I Moorselbaan te Aalst. Mijn collega Juf Wendy Brewée werkt er in de peuterklas. Onze school telt een hoog aantal anderstalige en kansarme gezinnen. Ik had het voorbije jaar maar twee Nederlandstalige kleuters op een totaal van 25 kleuters. De eerste weken van het schooljaar waren dus niet evident in de klas.

Deelname aan een internationaal project: START-project

Drie jaar geleden zijn we in een internationaal project gestapt samen met de armoede-organisatie ‘Mensen voor mensen’, het nabije kinderdagverblijf ‘Het mezennestje’ en met V.B.J.K., een centrum in Vernieuwing in de Basisvoorzieningen voor Jonge Kinderen in Gent. Er vond een uitwisseling plaats met drie andere landen. Italië, Engeland en Slovenië en daar hebben we gezien en geleerd dat het van groot belang is om de ouders aan te halen en de kleuterparticipatie te verhogen.

Hoe het vroeger was …

Vroeger was er bij de kleuters in mijn klas veel verdriet, er was geen informatie over hoe wij ze als juf ze het gemakkelijkste konden troosten. Wij kenden de kinderen niet en de kinderen kenden de juf niet, we kenden geen naam. Er was weinig contact met de ouders. Er was weinig opkomst bij ouderactiviteiten. Wij dachten dat de ouders niet geïnteresseerd waren en dat zij zich niet betrokken voelden bij het schoolgebeuren. De ouders mochten ‘s ochtends en ’s avonds enkel tot aan de aangeduide lijn op de speelplaats. Vroeger dachten we als leerkracht dat een kort afscheid het beste was. De kleuters moesten het maar gewoon worden, hun verdriet zou snel overgaan. Je werkte als het ware op een school waar de ouders niet binnen konden. Als nieuwe leerkracht paste je je daaraan aan. Als zoekende, individuele leerkracht kon je weinig aan zo’n situatie veranderen, je moest meegaan met die gewoontes en je voelde je daar eigenlijk niet goed bij. Het verdriet zien van de kleuters was wel moeilijk voor mij. Kinderen werden op de speelplaats afgezet met veel verdriet door het bruusk afscheid nemen van de ouders. Je hebt als juf uiteindelijk maar twee handen en toch vijf kinderen die wenen, wat doe je dan? Kortom, het was een moeilijke situatie.

Wat hebben we gedaan in het project?

Het ‘START-project’, over hoe je de overgang van thuis of de kinderopvang naar de kleuterschool kan vergemakkelijken, heeft echt onze ogen geopend. Op een inspiratietrip naar Engeland zagen we hoe kleuterparticipatie anders kan. Daar mogen de instappers op de schoot van mama of papa “wennen” en rondkijken, desnoods elke dag opnieuw, tot het kind klaar is om in de klas te blijven. Alles verliep er gemoedelijk, rustig, en er was een aangename sfeer. We waren echt onder de indruk. Die ervaring zette ons aan het denken over ons eigen onthaal. Hoe zouden we die sfeer kunnen overbrengen naar onze school? Hoe zouden we dit overbrengen naar de andere collega’s? We hadden veel vragen en voelden ons hierbij toch onzeker.

Wat hebben we dan geïntroduceerd?

We hebben het onthaal in onze kleuterklassen anders aangepakt. De ouders mochten kun kleuters gewoon tot in de klas brengen. We hebben dat meteen uitgeprobeerd met de peuters en de eerste kleuterklas. We waren mentaal voorbereid op chaos. Begrijpen onze anderstalige ouders naar waar ze hun kind moeten brengen? Je moet de ouders hier ook wat in ondersteunen en geruststellen dat ze er mogen zijn. “Kom maar binnen in het klasje mama en papa”, zo nodigden we de ouders uit. Dit maakte al deel uit van onze klaspraktijk. Soms zeggen we dat we niet kunnen beginnen met de ouders in de klas toe te laten, maar wat is dat dan beginnen? Dit is juist het begin van de dag. We merken nu dat de ouders veel gemakkelijker om hulp vragen aan de juf van hun kind, bijvoorbeeld voor een briefje dat ze niet begrijpen. We organiseren openklasdagen, ook voor kinderen en ouders die willen kennismaken met het schoolgebeuren. In de loop van het schooljaar is er de mogelijkheid om in de klas te blijven: we organiseren dan activiteiten samen met ouders. Er is een veel hogere opkomst op ons grootouderfeest, het schoolfeest, onze rommelmarkt.

Wat is de impact op kleuters, ouders, en niet onbelangrijk: onszelf als leerkracht?

De kinderen zijn rustiger als ze binnen komen. Ze zien hoe de juf praat met mama en papa; ze zien dat er respect en vertrouwen is voor elkaar. Er is een gemoedelijke sfeer tussen de ouders. Ze weten wat er leeft in de klas. Als er vragen zijn, dan zijn we beschikbaar. Er is meer tijd in de klas om kinderen en ouders te betrekken bij het schoolgebeuren. De ouder heeft het gevoel “ik kan met een gerust hart vertrekken, ik mag mijn kind hier in vertrouwen geven, de juf zal ervoor zorgen”. Wij als leerkracht leren meer de thuissituatie kennen van onze kinderen, en de diverse contexten waarbinnen onze kinderen thuis opgroeien. Zo kunnen we het kind en de ouders beter begrijpen. Je jaagt je minder op als ouders komen “klagen”, je neemt het minder persoonlijk op. We proberen niet in conflict te gaan. Als leerkracht probeer ik vooral goed te luisteren naar wat de noden en vragen van ouders zijn. Het gaat immers over hun kind, zij kennen hun kind het beste.
We vonden het ook belangrijk om het volledige schoolteam in te lichten over het project. Eerst waren we met twee, dan met drie, en nu doen alle collega-kleuterleidsters mee. Het enthousiasme werkt aanstekelijk!

Wat hebben we geleerd van de collega’s van de kinderopvang en de 4de wereldgroep?

Het is niet gemakkelijk om je in te leven in het leven van een kansarm gezin. Elke dag fruit meegeven, één euro voor een klasactiviteit meegeven, de schoolcommunicatie ontcijferen, … Het is niet evident, zo hebben we geleerd dankzij een samenwerking met de armoedeorganisatie ‘Mensen voor mensen’. Zij organiseren focusgroepen met kansarme ouders om te weten wat hun vragen of frustraties zijn. Onze samenwerking heeft nieuwe inzichten gecreëerd over de diversiteit van ouders, en hoe daar actief rekening mee te houden in de klas.

Graag meer lezen over dit START -projecthttp://start.pei.si/wp-content/uploads/sites/11/2017/01/04_BE.pdf

 

Gastblogger: Brenda De Wit (kleuterleidster vrije basisschool S.M.I Moorselbaan te Aalst)

 

 

Foto:

© VBJK- Caroline Boudry

2 gedachtes over “Pleidooi voor een warme start in de kleuterklas

  1. Respect en felicitaties voor de andere aanpak van onthaal. Jullie hebben durven loslaten van vertrouwde werking en het kind ” centraal ” gesteld. Het welbevinden van de kleuters gaat erop vooruit en je werkt tegelijkertijd aan de band met ouders. Zo kan je hen gemakkelijker betrekken bij klas- en schoolgebeuren / opvoeding. Super !

    Like

  2. Dit was ook onze werking in het Freinetonderwijs in een Molenbeekse school. Fijne start van de dag. Maar wel duidelijk aangeven wannneer ouder moet vertrekken en je aan het onthaal kan beginnen. Zeer toegankelijke manier van werken. Laagdrempelig..

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.