Een open onthaal heb je al, maar is het ook activerend?

Onze gastblogger is Martin Nica, coördinator kleuteronderwijs bij VLAJO.

Ik kom nu als coördinator van Vlajo vele jaren bij leerkrachten in de klas en begeleid hen in het creëren van een ondernemende leeromgeving. Zes jaar geleden startte ik vanuit het onthaal (de kring) om te kijken hoe we de kinderen meer konden betrekken en hen zo kansen te geven om zelfsturend aan de slag gaan. We denken allemaal wel dat we in het kleuteronderwijs voortdurend inzetten op coöperatief leren en differentiëren en doen dit ook vooral binnen ons hoekenwerk. Maar het schoentje wringt bij de kring. Dat gebeurt nogal snel vanuit een frontale en sturende aanpak. Als je aan kleuterleerkrachten vraagt hoelang ze in de kring zitten met hun kleuters, zeggen ze in koor ‘niet lang’, maar na de vele kalenders, de aanwezigheden, een impressie,… ben je toch al snel een hele poos bezig.

Tijd om dit aan te pakken. Vanuit de idee om kleuters ’s ochtends zacht te laten landen, organiseren nu al heel wat leerkrachten een open onthaal en dit initiatief wil ik zeker aanmoedigen. Door tijdens de zachte landing enkele hoeken open te stellen zorg je ervoor dat de kinderen (jongste kleuters) op een veilige manier kunnen starten aan de dag. De leerkracht roostert zich letterlijk vrij om een coachende houding aan te nemen. Alleen kan/moet een open onthaal méér zijn dan dit. We willen niet stranden in een vrij spel moment in de ochtend, waarbij de kring gewoon wat later gebeurt. Er zijn heel wat kansen/mogelijkheden om elementen uit de kring los te weken en in het open onthaal toe te passen.

We zetten de kring op dieet en voeden hiermee stapsgewijs een Activerend Onthaal.

We beginnen met de taken. Ik zou ervoor zorgen dat alle kinderen functionele opdrachten hebben. De dag starten met een functionele opdracht is immers iets waar kleuters naar trachten. Waarom moeten alle taken gebeuren door ‘het kindje van de dag’? Het kindje van de dag is een privilege, geen taak. Die krijgt nog altijd de keuze om eerst in de rij te staan, naast de juf te zitten,…

Als ik functionele doetaak zeg, bedoel ik dat ze iets betekent, een meerwaarde heeft voor de kleuters. Ik geef een voorbeeld. Als jij als kleuter de taak zou hebben om de planten water te geven (wat heel vaak op het takenbord hangt) maar je vindt enkel een Sanseveria of soms zelfs een plastieken Ikeapotje in de klas, is jouw taak snel herleid tot een saai gegeven. Ga dus op zoek naar hoe een taak kan groeien tot iets heel uitdagends. Start vanuit je hoekenwerk om de kleuters planten te leren kennen en zich te verdiepen in de verzorging ervan. Wist je dat de meeste kamerplanten meer baat hebben bij een dagelijkse verneveling van water met een plantenspuit en eens per week afstoffen van de bladeren i.p.v. te begieten? Misschien leren de kleuters zelf wel ontdekken aan het uitzicht van de plant en de potgrond hoeveel water hij nodig heeft. En als je wil dat de kleuters dan toch water geven, kan je ze beter een druppelteller geven. Zo is het ook goed voor de fijne motoriek en een stimulans om speels te tellen😉. Ik geef nog een voorbeeld, Neem nu de tafels poetsen. Dit zou spelenderwijs kunnen starten in het hoekenwerk bij de jongste kleuters met trekkertjes, vodden, sponsen,… en stap voor stap kunnen uitgroeien tot een complexe taak, waarbij de vijfjarige kleuters zelf een vod nemen, uitwringen en poetsen zoals het hoort zonder de kruimels op de grond te gooien. Een heel leerproces dus, dat door de jaren heen kan groeien. Zo stimuleer je hen ook binnen hun ondernemende vaardigheden en zijn de leergebiedoverschrijdende eindtermen aan bod geweest.

Ook de kalenders zijn rijke taken. Als ik aan een kleuter in de kring vraag welke dag of welk weer het is, moet die kleuter al veel geluk hebben of het wordt hem of haar ingefluisterd of zelfs toegeroepen, hoe vaak wij ook maar sssssten. Het is veel rijker om die kleuter de kalender te laten uithangen tijdens het binnenkomen. Zo kan die er zelf over nadenken en kan jij beslissen of er ondersteund moet worden of niet. Je kan ook bepalen of je een groepje maakt van kleuters die er baat bij hebben om dit samen te doen. Een mooie kans om te differentiëren dus. Niks zegt trouwens dat je dit nadien in de kring niet nog eens mag overlopen met alle kleuters. Wedden dat de kleuters uit het kleine groepje veel meer spreekdurf en zelfvertrouwen hebben?

Neem dus alle taken voor jouw kleuters uit het onthaal onder de loep en zorg voor een leerlijn en een uitdagende opdracht. Scholen die hiermee aan de slag zijn, groeien van een tiental taken bij de peuters naar een functionele taak voor ieder kind bij de oudsten.

Ik hoor jullie al denken, “Wat blijft er dan nog over van onze kring?” Wel, eerst en vooral moet de kring de plaats blijven om samenhorigheid te beleven (samen zingen, beleven, een bezinnings- of een godsdienstmoment,…). En verder zou ik adviseren om hier plannen en evalueren als rijke ingrediënten toe te voegen.

Veel succes hiermee!

Martin Nica (coördinator kleuteronderwijs voor Vlajo vzw)

Wil je meer weten over de volgende stappen en hoe je dit als schoolteam aanpakt, kan je een kijkje nemen op volgende pagina.

https://www.vlajo.org/programmas/workshops/aanbod

3 gedachtes over “Een open onthaal heb je al, maar is het ook activerend?

    • Ik wilde hier net dezelfde opmerking plaatsen. Ze hadden jou gerust eens mogen vermelden, of op z’n minst je boek 😉 Ik maak het goed via onze FB-pagina!

      Like

      • O maar dat is niet erg he! Fijn dat we vanuit verschillende hoeken tot = visie komen! Maar zo fijn van je Liesbet dat je ook meteen aan maxi mega dacht! :-)))

        Like

Laat een reactie achter op Liesbet De Vos Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.