"Ook Leonardo Da Vinci was ooit 5 jaar!" Als creativiteit aan technologie wordt toegevoegd…

Fluolab, uitgevoerd door studenten
2de bachelor Kleuteronderwijs
Thomas More Vorselaar

“Nee, dit lukt ons nooit. Hoe haalt u het in uw hoofd ons zo’n opdracht te geven? Wij zijn zeker weer de proefkonijnen voor één van jullie onhaalbare ideeën?”
De studenten van het tweede jaar kleuteronderwijs krabben zich in de haren als ze te horen krijgen dat ze binnen enkele weken een zelfbedachte STEAM-workshop moeten uitvoeren met een groep 5-jarige kleuters.

STEAM, hoor ik u denken. Ja, STEAM, u leest het goed… Nu STEM (Science, technologie, engeneering en mathematics) goed ingeburgerd is in de meeste basisscholen, ontwikkelt er zich een nieuwe tendens. 
Kleuters ontdekken de wereld rondom zich immers op een heel eigen manier. Vanuit hun beleving en ervaringen, proberen kleuters de wereld te structureren. Ze stellen zich vragen, maken hypotheses en trachten deze bij te stellen.  Ze gebruiken daarbij heel wat onderzoeksvaardigheden zoals probleemoplossend denken, kritisch reflecteren…Laat deze vaardigheden nu net de basis zijn van creatieve processen.
Vanuit deze invalshoek is het dus ook niet verwonderlijk dat Arts aan STEM én creativiteit aan technologie wordt toegevoegd en ziezo … STEAM is geboren.
Hoewel STEAM een nieuw begrip lijkt, is het principe al eeuwenoud. Denk maar aan Leonardo Da Vinci die in de 15deeeuw al moeiteloos aantoonde dat kunst en technologie hand in hand gaan.

De workshops staan opgesteld en de studenten kijken zenuwachtig de laatste dingen na. Eens de kleuters er zijn en de grootste zenuwen van de studenten verdwijnen, blijven de verwonderende reacties van de kleuters niet lang uit: “Wauw, juf, kijk! Ik kan toveren!”, “Brrrr, het is hier zo donker, maar hé, ik zie hier allemaal fluokleurtjes.”, “Cool! Als ik dit wiel zo laat draaien, krijg ik een schilderij op mijn blad!”…
De studenten halen opgelucht adem: Hun ideeën die eerst onhaalbaar leken, slaan aan.

Ze slagen er weliswaar in de kleuters een uur geboeid te laten werken aan problemen, geïnspireerd op kunstenaars en technologie!
Een groepje kleuters knutselt een systeem van tandwielen in elkaar om zo het grote verfwiel te laten draaien, andere kleuters gaan in een kleurenlabo aan de slag, nog een groepje ontwerpt een schilderij dat zelfs in het donker te zien is, kunstwerken worden geboren via stop-motionfilmpjes…
De workshops lopen teneinde, de studenten blikken nog even terug en dan komt natuurlijk de vraag: “Mevrouw, wat vond u ervan?” 
 

Schilderrad ontworpen door kleuters.
Steamlab, uitgevoerd door studenten van Thomas More Vorselaar.

Hoewel de beleving, welbevinden en betrokkenheid van de kleuters centraal staan, zijn er ook heel wat andere eigenschappen waaraan een goede STEAM-activiteit moet voldoen. Tijd dus om alles even op een rijtje te zetten.

Een eerste criteria zijn de onderdelen van het technisch proces. In een eerder blogbericht werd dit technische proces uitvoerig besproken.
https://kleutergewijs.wordpress.com/2019/10/30/hoe-stem-activiteiten-combineren-met-taalstimulering-in-een-diverse-kleuterklas/
Komen al deze stappen voor in je activiteit? Dan zit het STEM-gedeelte al goed.

Maar om STEM naar een next level te brengen en te kunnen spreken over STEAM is er meer nodig dan enkel een technisch proces. De kleuters moeten uitgedaagd worden om out-of-the-box te denken, zonder grenzen aan de slag te gaan, kritisch te zijn en innovatief te werk te gaan. Ze moeten voor een probleem gesteld worden dat hen zo prikkelt om alle kennis en vaardigheden die ze hebben vanuit verschillende gebieden te combineren om uiteindelijk tot een gewenst resultaat te komen.

Uit onderzoek van onder meer het IAS-team blijkt dat volgende aspecten cruciaal zijn om te komen tot een goede STEAM-beleving:
1) STEAM is een geïntegreerd manier van werken. 
2) Er moeten minstens 2 vakgebieden van STEM en Arts aangebracht en verweven worden met elkaar.
3) Onderzoek, samenwerken en procesgericht leren vormen de kern van de activiteit.
4) Het gebruik en benutten van kunst moet volledig geïntegreerd worden in de activiteit.

Uiteindelijk moet je je vooral voor ogen houden dat STEM en Arts hand in hand moeten gaan. Zoek een goed evenwicht tussen creatief werken en het gebruik van technische inzichten, zonder dat één van de twee aspecten de bovenhand neemt.

Net zoals de kleuters tijdens de STEAM-workshops, kregen ook de studenten heel wat feedback waarmee ze aan de slag gingen. Eens de laatste spatjes verf, rondslingerde vijzen, plasjes fluowater…opgeruimd worden, komen de studenten tot een besluit: “Ook Leonardo Da Vinci was ooit 5 jaar!”

BRON:
The Institute for Arts Integration and STEAM, IAS (z.d.). What is steam education? Geraadpleegd van https://educationcloset.com/what-is-steam-education-in-k-12-schools/#steamprocess

Fivez, L., Severeyns, A., Van Dael, L. (2019). Onuitgegeven cursus: Integratieopdracht 3. Thomas More, Vorselaar.



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.