Week van het bos: trek je ‘outdoor’-schoenen aan! Voordelen van ‘outdoor learning’ in het bos en daarbuiten.

Nu de dagen wat frisser, natter en korter worden, en de bladeren aan de bomen alle mogelijke herfsttinten krijgen, is de ‘week van het bos’ weer aangebroken. Volgens mij het perfecte excuus voor kinderen en leerkrachten om de ‘outdoor’-schoenen aan te trekken. En zelfs afgezien van het bosgebeuren, blijkt het doorbreken van de klasmuren en erop uit trekken breed gezien heel wat waardevols in petto te hebben voor kinderen en hun leerkrachten.

Spelen in een groene omgeving: we trekken de natuur in!

Jaarlijks organiseert het Agentschap Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid in samenwerking met BOS+ en Ketnet ‘de week van het bos’, ook nu, van 13 tot 20 oktober 2019. De bedoeling van deze week is kinderen (en volwassenen!) een extra duwtje in de rug geven om de stap naar buiten te zetten. Op regelmatige basis in het bos en in de natuur spelen, biedt immers heel wat voordelen (Natuur & Bos, 2019):

  • Kinderen ontwikkelen minder overgewicht en hebben minder last van luchtweginfecties.
  • Kinderen hebben een betere motoriek en meer uithoudingsvermogen.
  • De fantasie van kinderen wordt meer geprikkeld, wat de creativiteit en de ondernemingszin van kinderen stimuleert: kinderen komen tot ontdekkingen en raken verwonderd door hun omgeving.
  • De positieve relatie die kinderen op deze manier opbouwen ten aanzien van de natuur, maakt dat ze ook als volwassenen met meer respect met de natuur omgaan.

Naar het bos? Het kan ook elders! We gaan ‘outdoor’.

Ook MOS van het Departement Omgeving van de Vlaamse Overheid onderschrijft diezelfde voordelen van spelen en leren in de buitenlucht, maar trekt het zelfs nog breder open. MOS helpt basis- en secundaire scholen om van de school een milieuvriendelijke en duurzame leer- en leefomgeving te maken, samen met de leerlingen, het schoolteam en het netwerk van de school (Departement Omgeving, MOS, 2019). De focus is vooral ‘outdoor education’ of ‘outdoor learning’, en dat hoeft niet noodzakelijk in het bos te zijn, dat kan zo wat overal. Vanuit die focus organiseert MOS ieder jaar de ‘buitenlesdag’, in de hoop dat leerkrachten het klaslokaal laten voor wat het is, en de klasmuren letterlijk doorbreken. Voor sommige leerkrachten is dit (dagelijkse, wekelijkse, maandelijkse) routine, voor anderen is het proeven van wat de buitenomgeving en dus ‘outdoor learning’ te bieden heeft.

Outdoor learning wordt gekenmerkt door 4 steeds terugkomende elementen (Outdare Teaching, UCLL, 2019):

  • het speelt zich af buiten de vier klasmuren (1)
  • het gaat over geïntegreerd bezig zijn met de realiteit (2)
  • het laat kinderen de wereld actief beleven (3), en
  • bevordert heel wat ‘secundaire vaardigheden’ zoals sociale vaardigheden, oplossingsgericht denken, creatief denken, enzovoort, bovenop de klassieke schoolse vaardigheden (4)

De voordelen van outdoor learning zijn eveneens bekend. Zo heeft outdoor learning een positieve impact op de sociale vaardigheden, de gezondheid en het welbevinden van kinderen, en op hun zelfvertrouwen en hun verbondenheid met de wereld. Ook de motivatie van kinderen om te leren wordt positief beïnvloed door middel van outdoor learning. Daarenboven blijkt dat ook leerkrachten een verbetering van hun eigen onderwijsstijl ervaren door buiten de klas les te geven, en dat de relatie met de kinderen wordt bevestigd (Outdare Teaching, UCLL, 2019).

Ook Eva Creve (2017) onderschrijft deze voordelen in haar masterproef in de Pedagogische Wetenschappen, op basis van een screening van binnenlands en buitenlands onderzoek:

  • Kinderen bewegen meer, en voelen zich mentaal beter in hun vel.
  • Kritisch denken, de besluitvorming en het probleemoplossend denken evolueren positief.
  • De concentratie verhoogt, wat het leren bevordert. Dit leidt tot meer zelfvertrouwen en een hoger bewustzijn van de eigen identiteit.
  • Positieve invloed op samenwerking tussen kinderen, effectief kunnen communiceren en onderling goede relaties kunnen vormen. Pestgedrag vermindert of verdwijnt.
  • Motivatie verbetert, hogere betrokkenheid van kinderen.
  • Kinderen gaan bewuster om met de omgeving en de natuur.

 

Enkele sprekende citaten

“Slecht weer bestaat niet, alleen slechte kledij bestaat!” (Charlotte Vanlancker – De STEMpel)

“Leren doen we buiten! Zo kruipt de leerstof beter in onze hoofden dan in onze kuiten!” (Jo Smets – De Vlindertuin)

“Leren, bewegen, sociale vaardigheden en buitenlucht = het perfecte leskwartet!” (Greet Van Moer – Leefschool De Sterappel)

 

Geprikkeld? Lees de eerder verschenen blogberichten op kleutergewijs omtrent buiten spelen.

https://kleutergewijs.com/2016/09/21/mogen-we-buiten-spelen/

https://kleutergewijs.com/2015/04/01/buitenspel-met-kleuters-beweeg-speel-en-leerplezier/

https://kleutergewijs.wordpress.com/2017/04/26/wiskunde-buiten/

https://kleutergewijs.wordpress.com/2019/06/19/weer-of-geen-weer-we-trekken-met-onze-kleuters-naar-buiten/

 

Meer lezen omtrent buitenspel en outdoor learning? Enkele tips.

https://www.natuurenbos.be/

https://www.natuurenbos.be/week-van-het-bos/ravotten

https://www.outdareteaching.be/

https://www.lne.be/buitenlesdag

https://www.lne.be/sites/default/files/atoms/files/buitenlesdag_brochure_druk.pdf

https://www.lne.be/mos-duurzame-scholen-straffe-scholen

 

Bronnen

Natuur & Bos (2019). Waarom buiten spelen belangrijk is! Opgevraagd op 10 oktober, 2019, via https://www.natuurenbos.be/week-van-het-bos/ravotten

Departement Omgeving, MOS (2019). MOS: duurzame scholen, straffe scholen. Opgevraagd op 10 oktober, 2019, via https://www.lne.be/mos-duurzame-scholen-straffe-scholen

Departement Omgeving, MOS (2019). Klassen zonder muren. Een praktijkboek over buitenles. Opgevraagd op 10 oktober, 2019, via https://www.lne.be/sites/default/files/atoms/files/buitenlesdag_brochure_druk.pdf

Outdare Teaching, UCLL (2019). Outdoor learning: wat is het dan? Opgevraagd op 10 oktober, 2019, via https://outdareteaching.be/outdoor-learning

Creve, E. (2017). Kwalitatief onderzoek naar factoren die het succes van outdoor education beïnvloeden. Promotor: Prof. dr. Johan van Braak. UGent, 2016-17. In Departement Omgeving, MOS (2019). Klassen zonder muren. Een praktijkboek over buitenles. Opgevraagd op 10 oktober, 2019, via https://www.lne.be/sites/default/files/atoms/files/buitenlesdag_brochure_druk.pdf

Een gedachte over “Week van het bos: trek je ‘outdoor’-schoenen aan! Voordelen van ‘outdoor learning’ in het bos en daarbuiten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.