Waar gaan de duiven naartoe als het regent?

 

De herfstmaand : het ideale moment om met de kleuters de wisseling van de seizoenen te bespreken en te onderzoeken hoe de dieren zich klaarmaken voor de winter. Ik bespreek met de kleuters waar dieren zich verstoppen als het regent of koud is. De vos kruipt in zijn hol, de eekhoorn in de boom, de insecten onder een blad of onder de grond. Sommige dieren hebben een zodanig dikke vacht dat de regen of kou hen niets doet zoals schapen, bijvoorbeeld, hoewel die soms ook wel een stal hebben. Tot Adam vraagt: “Maar juf, waar gaan de duiven naartoe als het regent?”

Daar had ik nog niet aan gedacht …

Natuurbeleving in de stad

Juf Sofia trekt de kleuters laarzen aan en gaat met hen op het voetpad plassen zoeken. Ze laat de kleuters in de plassen springen en telt hoeveel sprongen er nodig zijn om de plas leeg te maken. Verder stelt ze vragen aan de kleuters over hoe een plas ontstaat, waar het water naartoe gaat en welke plas eerst zal verdwijnen. Ze tekenen met krijt kringen rond de plassen. De volgende dagen gaan ze opnieuw kijken.

Een mooi voorbeeld van hoe juf Sofia de omgeving van de school gebruikt om alledaagse natuurfenomenen met de kleuters te bespreken. Maar onrechtstreeks koppelt ze  “natuur” ook aan de realistische omgeving van de kleuters.

 

“Wat betekent natuur voor jou?”

Onderzoekers Aaron & Witt stelden deze vraag aan leerlingen, leerkrachten en ouders in Texas. Gezinnen in de stad zien hun buitenomgeving niet als een rijke kans om de natuur te ontdekken. Ook leerkrachten vinden dat ze kansen missen die de natuur biedt om natuurlijke fenomenen bespreekbaar te maken.

Daarbovenop zijn de negatieve gevolgen op onze gezondheid door gebrek aan natuur ook wereldwijd gekend zoals obesitas, astma, angst en depressie. (Derr & Lance 2012). Wat maakt dat ons beeld over natuur in de meeste gevallen een groene open of bosrijke invulling krijgt.

We mogen dit niet naast ons neerleggen en steden moeten blijven vechten voor plekken met natuur en groen voor het welzijn van de stadsbewoners. Als leerkracht kunnen we onze blik op natuur wel bijstellen om een antwoord te bieden op de vraag van Adam en de duiven.

 

Betekenisvolle natuur-activiteiten

Aaron & Witt halen vooral aan om de blik waarmee leerkrachten naar natuuractiviteiten kijken bij te sturen:

  • Natuurbeleving kan op elke plek in onze omgeving: voetpaden, pleintjes, grasperken, bomen aan de straatkant, …

Bijvoorbeeld: neem foto’s van hetzelfde plekje voor de school tijdens de 4 seizoenen. Hoe verandert dit? Ga buiten bellen blazen om windrichting te bespreken: Wat gebeurt er als de bellen tegen de huizen botsen?

  • Ook ouders kunnen betrokken worden in de natuurbeleving door hen kleine, makkelijk uit te voeren activiteiten mee te geven via de kinderen of website van de school

Bijvoorbeeld: vraag ouders om samen met hun kind de bomen en auto’s te tellen in de straat. Bereken in de klas of er voldoende bomen zijn die de lucht zuiveren ten opzichte van de uitlaatgassen van de auto’s.

  • Er zijn geen dure materialen nodig om de natuur te ontdekken

Bijvoorbeeld: giet water op verschillende ondergronden en registreer hoe lang het duurt voor dit wordt opgenomen door deze diverse ondergronden.

Bijvoorbeeld: zoek naar plekken waar onkruid en mos groeit, bekijk hoe het mos zich hecht en hoe het onkruid zijn weg vindt tussen de stenen.

Bijvoorbeeld: laat de kinderen als katten of muizen bewegen. Hoe banen zij zich een weg langs daken en huizen?

Bijvoorbeeld: geef voorbeelden van vogelnesten in de stad en maak deze met de kleuters. Of ga op ontdekking: zoek naar gaten en spleten waar vogels zich zouden kunnen verstoppen.

 

Herdenken van de mogelijkheden

Hoewel bovenstaande voorbeelden overal mogelijk zijn, gaat het ook vooral over de invulling van het begrip “natuur” in een stedelijke omgeving. We kunnen met gemak water, wind, dieren, planten en andere natuuronderwerpen aanbrengen. Het gaat erom hoe we er naar kijken.

 

Het verenpak van onze duiven werkt als een regenpak. Een duif kan dus rustig op de dakgoot blijven zitten, schudt nadien eens goed met zijn veren en zet dan zijn reis verder. Adam staat recht  en schudt met zijn lijfje … “Zo dan, juf?”

 

Bronnen:

Goldstein M., Famularo, L & Kynn; J (2018). From puddles to pigeons: Learning about nature in cities. Young Children, Nov 2018.

Aaron; R.F. & Witt. P.A. (2011). Urban definitions and perceptions of nature. Children; Youth and Environments; 21

Een gedachte over “Waar gaan de duiven naartoe als het regent?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.