Als de dagen korter worden en de nachten langer …

De wintertijd doet wat met een mens: de kou, de donkerte, de uursverandering, … sommige mensen worden er wat somberder en depressiever van. Er zijn 8% meer opnames van depressie meldt de Deense universiteit Aarhus.

 

Kunnen kleuters al depressief zijn of worden?

Orthopedagoog Annemieke Mol Lous doet al 20 jaar onderzoek naar depressie bij kinderen. Zij ondervond dat kleuters wel degelijk kunnen lijden aan een depressie. Alleen is dit minder makkelijk te herkennen omdat ze woorden als somber, schaamte of schuld niet in de mond nemen. De negatieve of verwarde emoties worden vooral zichtbaar in het spel. Uit haar onderzoek bleek dat depressieve kinderen minder spelen en vooral bij het uitspelen van negatieve gevoelens vastlopen. Ze constateerde dat het aantal kinderen met ernstige depressie eerder zeldzaam zijn. Enkel een kinderpsychiater kan dit vaststellen maar als leerkracht kunnen we zeker signalen opmerken.

Ook de cijfers van het Riziv liegen er niet om: onder de vijf jaar steeg het gebruik van antipsychotica van 17.690 naar 19.363. Toxicoloog Jan Tytgat (KUL) roept op om voorzichtig te zijn met medicatie daar dit een invloed heeft op onze hersenen en het zijn net die hersenen die bij onze kleuters nog in volle groei zijn.

Beter voorkomen dan genezen: inzetten op levenszin

Hanne Looij gooit het in haar publicatie over een andere boeg. Zij geeft aan in te zetten op het stimuleren van levenszin opdat we beter met spanning zouden om kunnen en ons tevreden voelen.

Levenszin definieert ze als de vaardigheid om onszelf als fit, tevreden, gezond en voldaan te voelen. Het goed voelen in ons vel, het in verbinding staan met ons lichaam staat centraal. Een goede levenszin biedt een referentiekader waaraan we onze psychische behaaglijkheid kunnen toetsen binnen een situatie: voelen we ons hier wel goed? Zijn we tevreden?

Aan de slag

We kunnen kleuters zeker begeleiden in het versterken van hun levenszin. Om tevredenheid en voldoening te ervaren dienen we in contact te komen met uitersten:

  • Honger en dorst bijvoorbeeld. Wanneer we het gevoel van honger kennen, leren we ook het gevoel van verzadiging. Continue tussendoortjes ter beschikking stellen of verplicht eten wanneer er geen honger is, zijn eerder af te raden.

 

  • Binnen- en buitenspel in alle weersomstandigheden: de warmte van binnen voelt enkel goed als we de koude of nattigheid van buiten hebben gevoeld. Of verkoeling in de schaduw wordt bewuster beleefd na voldoende blootstelling aan de warmte van de zon.

 

  • Slapen en waken: ons hoofd op het kussen leggen voelt nog beter na een dag vol energie.

 

  • Geleidelijke overgangen: abrupt van het ene naar het anderen moeten overschakelen geeft ons geen gevoel van afronding of succes. Door op voorhand het opruimen aan te kondigen, kunnen kleuters hun activiteit afronden en toch een gevoel van tevredenheid nastreven. Ze moeten niet plots stoppen zonder het spel af te ronden of een werkstuk te finaliseren.

 

Het ontwikkelen van de levenszin gaat om het creëren van een basis waarbij je je goed voelt in je vel maar ook weet  of je je in een goede situatie bevindt. Buiten bovenstaande tips zijn een bevestigende en liefdevolle houding ten aanzien van kleuters van groot belang in het ontwikkelen van hun levenszin. Als ze te veel blootgesteld worden aan de afwijzing van hun gedrag of bovenmatige correctie worden gevoelens van schaamte en ongewenstheid aangewakkerd. Dan komen we niet tot een existentiële zekerheid.

 

Onbewust brengen we onze kleuters met deze ervaringen in contact maar hoe bewust ga je er mee om en verwoord je dit?

 

Bronnen

Looij H. (2004). Caleidoscoop van een levende pedagogie. Christofoor, Raalte.

Mol Lous, A. (2014). Juf of meester kan depressieve kleuter herkennen. Radbound universiteit , Nijmegen.

Beemster E. (2012). Psychiatrie, disbalans in de samenhang van de wezensdelen. Eigen beheer.

Hansen Bertel T. et al (2016). Daylight Savings Time Transitions and the Incidence Rate of Unipolar Depressive Episodes. Epidemiology: 28 (3), p 346–353.

http://www.riziv.fgov.be/nl/statistieken/Paginas/default.aspx#.WhVlQkribIU

Beukenhoudt S. (2016). Zelfs kleuters al zwaar aan de pillen tegen angst of depressie. http://www.hetnieuwsblad.be

Een gedachte over “Als de dagen korter worden en de nachten langer …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s