Hoe maken twee mama’s een kindje?

Geweldig toch, die onuitputbare nieuwsgierigheid van onze kleuters. Ongeremd stellen ze ons voortdurend waarom- en andere vragen. Het beantwoorden van die vragen is echter niet altijd eenvoudig… Zeker als het over ‘gevoelige’ onderwerpen gaat, zoals seksualiteit of man/vrouw-rollenpatronen, sta je misschien wel eens even met je mond vol tanden. Onder andere je eigen opvoeding, je (religieuze) overtuiging, je kennis over het onderwerp van de vraag en ervaringen uit je leven beïnvloeden je zin om te antwoorden en de inhoud van je antwoord. Bij kleuters ligt dat anders: zij kijken hier nog heel open en onbevangen tegenaan. Baby’s krijgen is voor hen een onderwerp als een ander.

Neem nu de vraag ‘Hoe maken twee mama’s een kindje?’ Misschien zorg je aan het begin van het schooljaar voor prenten van heel uiteenlopende gezinssamenstellingen. Los van je persoonlijke ideaalbeeld daarover, wil je immers dat elk kind, uit wat voor gezin dan ook, zich welkom voelt in je klas. Maar vijfjarige Sybren blijkt al goed te weten hoe een mama en een papa een kindje maken en vraagt bij de prent van de twee mama’s hoe zij dat dan doen…

Als je deze vraag wil beantwoorden, dan kan dat onder andere zo: vrouwen hebben eitjes in hun buik. Mannen hebben zaadjes. Om een kindje te maken heb je een eitje en een zaadje nodig. Wanneer twee vrouwen een kindje willen (wanneer ze mama willen worden), kunnen ze naar het ziekenhuis gaan. Daar kan een dokter een eitje uit de buik van één van de mama’s halen en er een zaadje instoppen. De dokter stopt dan dat eitje terug in de buik van de mama en zo kan er een kindje groeien.

‘Ja maar, juf, waar haalt die dokter die zaadjes?’ Ook op deze vraag is een eenvoudig antwoord: Er zijn mannen die aan het ziekenhuis wat van hun zaadjes geven, voor als andere mensen die nodig hebben.

‘En twee papa’s?’ Een kindje moet groeien in de buik van een vrouw. Soms hebben de papa’s een goede vriendin of is er een andere vrouw die het kindje wel voor hen wil dragen (= draagmoederschap).

Doe voor jezelf thuis even de oefening: Ook op vragen over adoptie (ook voor holebikoppels één van de mogelijkheden om kinderen te hebben uiteraard), pleegzorg, alleenstaande ouders, nieuw samenstelde gezinnen, … kan je antwoorden op kleutermaat verzinnen. Na deze denkoefening kan je in de klas, in het heetst van het vragenvuur, een stuk makkelijker antwoorden. (Post als reactie gerust hoe jij dergelijke zaken uitlegt ter inspiratie voor collega’s.)

In tegenstelling tot vragen naar informatie, hoeven kindervragen in verband met waarden en normen rond gender en diversiteit niet altijd een antwoord te krijgen. Zo plamuren we immers het (kritisch) denken van onze kleuters dicht. Antwoorden met nieuwe vragen kan in dit geval een stuk leerrijker zijn.

Een voorbeeldje: De schoenen van Bjorn hebben een lijntje roze glitter. Sophia snapt het niet helemaal: ‘Meester, dat zijn toch meisjesschoenen?’ Stel dat de meester deze vraag, met de beste bedoelingen, beantwoordt met: ‘Als Bjorn die schoenen mooi vindt, dan mag hij die aandoen.’ Impliciet is de boodschap hier: dit zijn inderdaad meisjesschoenen (wie heeft dat eigenlijk ooit beslist?) en het denkproces van en het gesprek met het kind zijn afgelopen.

Je kan het denken van Sophia net stimuleren door te antwoorden met een vraag: ‘Waarom vind jij dat dit meisjesschoenen zijn?’ Dat doe je ook tijdens de rest van het gesprek: ga op zoek naar de volgende vraag die het denken van de kleuter stimuleert, niet naar het antwoord. Een mogelijk vervolg van dit gesprek:
Sophia: ‘Omdat er roze glitter opzit.’
meester: ‘En kunnen jongens geen schoenen met roze glitter aandoen?’
Sophia: ‘Nee.’
meester: ‘Waarom niet?’ of ‘Bjorn heeft die schoenen toch aan? Dus blijkbaar kan het wel…’

Vermijd dat je een dergelijk waarden- en normengesprekje altijd afrondt met een conclusie. Door een aantal prikkelende heen-en-weerbeurten heb je een denk- en leerproces gestimuleerd, dat je niet hoeft te beëindigen. Door het gesprek te verlaten voor het is afgerond (en er eventueel bij gelegenheid nog eens op terug te komen), bied je Sophia de kans om te blijven evolueren in haar denken.

Steffie De Baerdemaeker (çavaria)

Bibliografie

Cabell, S.Q., Justice, L.M., McGinty, A.S., & Decoster, J. (2015). Teacher-child conversations in preschool classrooms: Contributions to children’s vocabulary development. Early Childhood Research Quarterly (30), 80-92
(over het belang van diepgang in een denkstimulerend gesprek door middel van meerdere heen-en-weerbeurten)

http://www.seksualiteit.be/voorlichting/seksuele-ontwikkeling/kleuters

Materiaal

Op zoek naar prenten van verschillende gezinsvormen? Je vindt er onder andere in het educatief pakket bij het boek Lou op weg naar school (Kathleen Amant i.s.m. çavaria, Clavis Uitgeverij): https://www.schooluitdekast.be/leerkrachten-kleuteronderwijs/methodieken/educatief-pakket-lou-op-weg-naar-school

Foto: Danny Hammontree – http://www.flickr.com/photos/digitalgrace/3036447684/in/photostream/

 

Een gedachte over “Hoe maken twee mama’s een kindje?

  1. Steffie, wat een fijn bericht. Ik vraag me af: zinvol om ouders ook even op de hoogte te brengen van het gesprek dat je hierrond had en hoe je er als kleuteronderwijzer op in gaat? Want ik kan me voorstellen dat deze vragen bij ouders dezelfde gevoelens naar boven roepen? Het is mooi om te zien hoe voor dit stukje diversiteit op veel plaatsen aandacht opduikt, en dat de openheid rond gender daardoor ook in onze kleuterklassen een plaats krijgt.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s